NW Vietnamese News

Hồng Nhung hé lộ đôi nét về đời thường- Trịnh Công Sơn người mải miết rong chơi… đã bỏ cuộc

April 02
11:29 2014

Hồng Nhung, tại Quận Cam (2006) – ảnh LXT

 13 năm qua, Trịnh Công Sơn đã bỏ cuộc chơi để ra đi miên viễn; Có dịp tác giả được nói chuyện với Hồng Nhung (9-2006) người có rất nhiều kỷ niệm với người nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn. Đây là một bài viết cách đây 8 năm khi có dịp được gặp Hồng Nhung – Bài viết là những tâm sự (làm sáng tỏ thêm) về một con người với trái tim yếu đuối phải chăng đã đứng ngoài mọi nhu cầu đa diện phong phú của cuộc sống. Theo lời kể của những người thân kề cận cuối đời cho thấy rõ: “một nhạc sĩ chỉ sống với rượu, thuốc lá” ( tìm cảm giác chốn chạy thất vọng- và lo sợ tuyệt vọng), luôn tìm cảm giác quây quần bạn bè đấu láo và… cả một đời đúng nghĩa chỉ là người mê nhạc, đàn hát cống hiến hết mình cho vài trăm ca khúc, và vẽ tranh hội họa… những năm cuối của một kiếp người tài năng- tự mãn… mà thôi”

 Tôi có hẹn gặp Hồng Nhung vào một buổi sang trời California khá se lạnh, khác với mọi ngày.  Buổi hẹn sáng nay là buổi hẹn để chụp hình cho Nhung. Từ lâu tôi cũng đã muốn ghi lại hình ảnh của Hồng Nhung qua ống kính của tôi.  Trước khi tới đón Hồng Nhung như đã hẹn là 9:30 sáng tại khách sạn Huntington, tôi và hai người phụ tá của tôi ngồi uống ly Café đầu ngày để chờ Hồng Nhung.  Hồng Nhung rất đúng giờ;  Gọi cho tôi xin thêm nửa tiếng nữa với lý do là đêm qua tập nhạc ở Majestic để sửa soạn cho show diễn ngày mai tại Majestic, và về quá khuya nên sáng mà Hồng Nhung còn sức thức dậy để sửa soạn là một điều làm tôi rất nể ở người nghệ sĩ luôn giữ đúng lời như đã hẹn. Hồng Nhung đến California lần này với show nhạc do Thúy Nga tổ chức tại Majestic vào ngày 15 tháng 9.  Trong show diễn này, Hồng Nhung sẽ cùng trình diễn với Ánh Tuyết, và Thanh Long Bass (một tiếng hát cũng kỳ cựu tại Sài Gòn).
 Tôi đã có dịp trò chuyện rất lâu với Hồng Nhung.  Cô thấy Hoa Kỳ rất văn minh, rất tự do và cô đã nói: “Đất nước này đã có thể cho chúng ta nhiều điều kiện để phát triển thêm về nghệ thuật, vì tất cả những thăng tiến là ở đây nếu chúng ta biết nắm lấy cơ hội”. Hồng Nhung tâm sự thêm: “Mỗi giai đoạn trong cuộc đời, người ta đều ưu ái cho một thứ khác nhau. Với em bây giờ, sẽ cống hiến hết mình cho nghệ thuật.”  Hồng Nhung chưa bao giờ bằng lòng với chính mình, chưa nghĩ đến điểm dừng nào cả. Trong Hồng Nhung vẫn còn nguyên vẹn niềm đam mê như thuở mới vào nghề là cứ hát hết mình, luôn tìm tòi và đem lại những điều mới mẻ cho khán giả.  Khi khán giả chưa cảm nhận được phong cách trình bày của mình, thì mình sẽ phải cố gắng hết sức để thuyết phục họ.  Hồng Nhung cho rằng âm nhạc là cảm tính, cũng như cái đẹp, không thể có một định nghĩa nhất định về nó và bắt mọi người phải theo mình. Có những cô gái đẹp nhìn một lần là thích ngay, cũng có những người nhìn lần đầu chưa thấy đẹp nhưng càng ngắm càng thấy thích. Âm nhạc cũng vậy, nên Hồng Nhung không làm gì để buộc người khác phải nghe mình, cứ để mọi cái đến tự nhiên là tốt nhất.
 Hồng Nhung tâm sự là còn nhỏ Hồng Nhung đi hát, có khi ra sân khấu thấy đông người, sợ quá chạy ù vào. Lúc sau cô giáo lại cho ra lại, nên những trục trặc, lo lắng mà các em nhỏ thích ca hát nhưng lại sợ quá, run quá khi đứng trước đông người cũng bình thường thôi, cái quan trọng là mình thích hát và lần sau sẽ có sự chuẩn bị tốt hơn. Cố gắng chuẩn bị thật tốt, và cuối cùng là niềm say mê được hát sẽ đem đến cho mình những thành công.  Khi Hồng Nhung được yêu mến thì mọi khiếm khuyết của mình đều trở thành đáng yêu, thế nên ngay cái răng khểnh của mình cũng trở thành dễ thương, Hồng Nhung cho rằng mình trở thành một ca sĩ như ngày nay thì cái quan trọng nhất là mình giành được sự yêu mến của mọi người. Nếu răng được đều đặn thì vẫn thích hơn, giống như được cao như người mẫu thì thích hơn là một Hồng Nhung bé nhỏ thế này.
  Hồng Nhung ngoài ca hát, còn rất mê tập Yoga.  Yoga là một môn thể thao, nếu ai hợp thì sẽ rất tốt, nó không chỉ giúp cho mình về mặt tinh thần mà nó còn là một môn thể thao. Loại yoga mà Hồng Nhung theo học là H2 yoga, nghĩa là không chỉ ngồi thiền mà còn tập các cơ bắp, tập thở, như vậy rất tốt cho việc hát. Vì nó giúp cho hơi thở khi hát chắc chắn hơn, dài hơn, làm mình tự tin hơn nhiều. Công việc nào cũng có sự căng thẳng nhất định của nó, khi lên sân khấu chỉ có mấy phút thôi nhưng sự chuẩn bị cho nó là rất nhiều, vì thế không thể không căng thẳng được. Sự căng thẳng đến từ nhiều vấn đề, từ âm thanh, ánh sáng, sân khấu đến nhiều chuyện khác nữa, nên yoga giúp mình rất nhiều khi làm cho mình bình tĩnh hơn.
  Hồng Nhung cũng có những giây phút thực sự rất cô đơn.  Ai cũng có những giây phút cô đơn trong cuộc đời, nếu mình tìm được một nơi để bày tỏ nỗi lòng, thậm chí như nhạc sĩ Thanh Tùng nói, nếu em khóc được lên thì nỗi buồn đó nó cũng nhẹ nhõm hơn. Cũng có những khi lên sân khấu hát Hồng Nhung rất xúc động vì một ca khúc buồn, khán giả nghe và họ vỗ tay, mình nghe tiếng vỗ tay đó và trong lòng cảm thấy bớt cô đơn đi rất nhiều.
  Hồng Nhung kể lại một kỷ niệm với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Có lần Trịnh Công Sơn nói với Hồng Nhung rằng, nhạc sĩ nào sáng tác không phải là quan trọng nhất mà quan trọng nhất đối với người ca sĩ là tác phẩm. Anh Sơn dạy Hồng Nhung rằng, nếu như gặp bài hát nào hợp với mình, có thể sáng tác bởi một người rất trẻ, chưa có tên tuổi gì, thì đừng có ngại. Vấn đề là tác phẩm. Nếu tác phẩm hay thì cứ hát. Bởi vì nó hợp với mình, cứ hát một cách trong trẻo, hồn nhiên và chân thành thì khi đấy mình sẽ là một nghệ sĩ chân chính. Mình hát là hát bởi tác phẩm chứ không phải là một tên tuổi nổi tiếng nào cả.  Hồng Nhung là một người có khả năng hát, có khả năng hiểu bài, và có kinh nghiệm biểu diễn nhưng không phải là bài nào cũng có thể hát được.
 Tôi có hỏi Hồng Nhung về Trịnh Công Sơn, về những cảm xúc trong Hồng Nhung từ khi nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ra đi miên viễn;  Hồng Nhung có tâm sự về cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn như sau:
...Khi ấy Nhung mới 20 tuổi, còn anh Sơn thì không có tuổi.  Lần đầu tiên gặp anh,  Nhung đã ngỡ ngàng trước vẻ mặt không âu lo đời thường và nụ cười hồn nhiên, đôi mắt long lanh sáng, trong một đêm hè đầy sao. Anh không có tuổi, như anh vẫn hay đùa với những cô gái gặp anh, kính trọng chào anh bằng chú: “Mình  có bà con gì không nhỉ … mà phải thưa anh bằng chú ?” Anh lúc nào cũng hóm hỉnh, thân thiện, sẵn sàng chia sẻ và đón nhận. Cũng trong đêm hè đầy sao ấy, Nhung nhận thấy trong anh Sơn, người đàn ông nhỏ nhắn và bình dị, sự che chở và yêu thương.  Sau đó Nhung thường tới thăm anh Sơn mỗi ngày, lúc thì đi xem tranh ở một gallery, lúc thì đến dự khai trương một nhà hàng của người bạn, lúc thì quanh quẩn trong nhà anh chuyện trò cả buổi, lúc thì lang thang thả bộ ra quán café nhỏ gần Hồ Con Rùa ăn sáng… Anh Sơn luôn yêu thương mọi người, Anh lúc nào cũng nhẹ nhàng và chẳng hề nà trả lời tất cả  những câu hỏi mà Nhung thắc mắc,  nhiều khi là ngô nghê, về đời sống, về âm nhạc, hay về bất kỳ điều gì dù nhỏ bé nhất. Anh Sơn dạy Nhung làm món trứng tráng (trứng chiên) theo kiểu của anh, có cà chua, hành lá và không để trứng quá chín mà phải bắt ra ngay! … Hồi Nhung bắt đầu học tiếng Pháp (ngoại ngữ thứ hai để thi tốt nghiệp Anh văn ở trường Đại Học Tổng Hợp), anh Sơn đã khuyến khích Nhung rất nhiều trong việc học.  Sau giờ tan trường, Nhung đến anh để anh truy bài cho, dạy thêm cho.  Nhung không có năng khiếu tiếng Pháp, chỉ mới bập bẹ “merci beaucoup” là anh đã khen ngợi rồi!  Nhung hay tâm sự kể cho anh nghe những nỗi buồn của Nhung, những mất mát khi còn nhỏ. Anh chỉ ngồi lặng im. Và sự im lặng của anh làm Nhung thấy được lắng nghe, được hiểu, và được vỗ về … Anh có tặng cho Nhung một miếng ngọc hình quả bí và bảo Nhung đeo nó sẽ mang cho Nhung  nhiều may mắn, vì quả bí hợp với tuổi của Nhung. Anh Sơn đã  cho Nhung thấy hạnh phúc thật đơn giản. Và anh là người đã làm cho Nhung không còn cảm thấy xa lạ và bơ vơ ngay cả những ngày đầu tiên sống ở Sài Gòn.
  Vào một buổi trưa  ở nhà anh, lần đầu tiên Nhung hát bài hát của anh Sơn cho anh nghe. (Lại còn tự đệm guitar với trình độ mà không ai có thể chơi kém hơn.) Trước đó, khi còn ở Hà Nội, Nhung đã từng rất cảm những bài hát của nhạc sĩ  Trịnh Công Sơn, dù còn quá nhỏ để thực sự hiểu ý nghĩa của lời hát. Nhung chẳng bao giờ có ý nghĩ sẽ có thể hát được những bài hát ấy, thậm chí không dám thử. Còn bây giờ, có anh ngồi trước mặt, thân mật chứ không quá xa vời như trước, Nhung đã có thể hát bằng tình cảm chân thành từ trong con tim mình cho anh nghe.
“Ngủ đi em đôi vai lụa mát Ngủ đi em da thơm quả ngọt Ngủ đi em tay thôi mời mọc Ngủ đi em trong tiếng ru êm…”
  Và rồi khi Nhung hát, anh hát, lần hết qua cuốn sách nhạc dầy.  Căn nhà anh, và cả khu vườn nhỏ tràn đầy âm thanh, có sự kể lể, sự ngậm ngùi, có sự vui thích, …sống… Ngày qua ngày, có bao nhiêu ngày anh kể cho Nhung nghe về những bài hát của anh, về những kỷ niệm và tình yêu của anh, những “Hạ trắng”, những “Như cánh vạc bay”, những “Tôi ơi đừng tuyệt vọng” … Anh kể về những gì anh thấy trong chiến tranh, nỗi đau và sự sợ hãi trước chết chóc và bom đạn. Anh giảng giải cho Nhung về âm nhạc và ngôn từ rất chân thật và trực tiếp của những bài hát ấy, phản chiếu từng rung động của trái tim nhậy cảm đang run rẩy, xót xa.  Còn anh Sơn, những khi buồn, anh chẳng làm gì cho đỡ buồn mà tự buồn cho hết. Anh cứ ngồi một mình, hay đối thoại với chính mình. Đôi khi Nhung thấy anh Sơn cô đơn mà thương anh vô cùng.
    Hơn mười năm quen rồi thân, có nhiều chia sẻ, có cả những khi giận hờn. Lần ấy, Nhung bỏ ra Hà Nội. Anh Sơn chẳng biết Nhung đi đâu. Rồi anh gặp người bạn gái của Nhung hỏi tin. Ngày hôm sau một người bạn thân của anh tìm đến nhà mẹ của Nhung ở trên đường Tràng Thi, gửi cho Nhung một bó hoa hồng và một tờ giấy gấp tư. Nhung giở ra để thấy nét chữ quen thuộc của anh, và những nốt nhạc:
 
“Nắng vàng em đi đâu mà vội
Mà vội nắng vàng nắng vàng ơi
Mà vội nắng vàng nắng vàng ơi
Em đi đâu mà vội
Bống lòng suối thảnh thơi …
Ngày Bống mẹ bồng
Nhẹ quá tơ tằm
Lay nhẹ Bống Bồng Bông
Lay nhẹ đóa Hồng Nhung…”
 Cái tên dân gian là cá Bống của mẹ đặt cho Nhung đã được anh đưa vào âm nhạc một cách tự nhiên và mộc mạc, để từ đây không những chỉ người thân trong gia đình mà tất cả mọi người đều có thể gọi Nhung một cách thân thương và trìu mến là Bống. Không là đủ chăng, sống hết một cuộc đời để được yêu thương đến như vậy?  Lần đầu tiên trong đời, Nhung đã đến với thế giới của sự sống và cái chết qua cái nhìn nhân bản của anh, người nghệ sĩ  đã dạy cho Nhung biết yêu thương đến tận cùng, vô điều kiện.
… “Anh Sơn mất rồi Nhung ơi…” – Giọng người bạn gái gọi cho Nhung ngày ấy run rẩy trong điện thoại. Im lặng! Còn có gì đâu để nói.   Hình ảnh anh Sơn lần đầu tiên Nhung gặp bỗng về lại, người đàn ông nhỏ nhắn, hồn nhiên, bước vào qua cái cổng sắt lớn, bước vào trong cuộc đời của Nhung. Anh đội chiếc mũ bạc mầu mà anh luôn thích, vừa đi vừa đá nhẹ mấy hòn sỏi dưới chân. Và nụ cười của anh, tươi thế, trong sáng thế, và hiền hậu thế, làm sao mà không cảm thấy thân thương ngay được! Cám ơn định mệnh đã cho Nhung gặp được anh. Niềm tin của anh, tình yêu của anh làm cho Nhung ngay những lúc cô đơn nhất vẫn cảm thấy an tâm, vẫn được che chở, được đón nhận và tha thứ, như một người con an tâm vẫn có một gia đình đùm bọc. Nhung đã thấy anh vui như trẻ nhỏ khi hai anh em leo được đến lưng chừng một ngọn núi trong cái lạnh cắt da để thấy sông, thấy rừng và cả mây nước ở phía dưới, hồi ở Nhật Bản; Nhung đã thấy anh cực kỳ hưng phấn, với đôi bàn tay còn dính đầy mầu vẽ, ngồi nhìn bức tranh anh vừa vẽ trong đêm; Nhung đã thấy anh băn khoăn, lẩm bẩm hát một đoạn ngẫu hứng mà anh vừa kịp ghi lại trên một mẫu giấy xé từ bao thuốc lá… Và Nhung đã từng thấy anh buồn… Anh chẳng làm gì để đỡ buồn, mà tự buồn cho hết. Những lúc ấy, Nhung thấy thương anh vô cùng, mặc dầu có những khi chính Nhung cũng làm anh buồn vậy. Có lúc Nhung đến thì thấy anh ngồi một mình trong phòng, một điếu thuốc lá, một ly rượu. Nhung cảm thấy sự cô đơn trong chính con người anh.  Anh nói với Nhung thật nhiều về những bài hát của anh. Tính Nhung thì hay hỏi “Tại sao? Tại sao?”. Anh thì chẳng bao giờ nề hà, mà thong thả trả lời cặn kẽ cho từng “tại sao?” nhiều khi là ngô nghê ấy. Nhung biết cho đến giờ Nhung vẫn chẳng bao giờ hiểu thấu đến tận cùng ý nghĩa của tất cả những gì anh viết.   Song, có một điều anh dạy đã trở thành bài học nằm lòng đối với Nhung, ấy là điều mà anh Sơn hay nhắc đi nhắc lại: nếu sáng mai ra ngoài ngõ có gặp ai, dù lạ, vẫy tay với mình, thì  đừng bao giờ quên vẫy tay lại, vì ai biết được có thể người ấy sẽ ra đi ngay sau đó mà không bao giờ còn gặp lại…
  Nhung lại đến nhà anh, lần này không giống như mọi lần, không còn anh ngồi đây trên chiếc ghế mây quen thuộc với nụ cười vốn lúc nào cũng tươi thế, trong sáng thế và hiền hậu thế. Có ai ngờ được bến bờ là đây, anh đã ra đi để Nhung không bao giờ còn được gặp lại.  Người ra đi để tình yêu ở lại. Những hình ảnh của anh cứ tiếp tục trở về, không dồn dập, mà thong thả, êm đềm, làm Nhung có cảm giác đang ngồi bên dòng sông để nghe ký ức kể chuyện. Tại sao thế, nước cứ trôi không ngừng mà dòng sông chẳng hề vơi, tại sao thế hả anh Sơn? Hay cả anh ở nơi chín suối cũng đang ngồi nhìn dòng sông âm thầm chảy, như khe khẽ hát:
“…Ru người ngồi mãi cùng tôi
Ru người ngồi mãi cùng tôi …”
“… Anh nằm xuống sau một lần đã đến đây
Đã vui chơi trong cuộc đời nầy
Đã bay cao trong vòm trời đầy
Rồi nằm xuống, không bạn bè, không có ai
Không có ai, từng ngày, không có ai đời đời
Ru anh ngủ vùi, mùa mưa tới trong nghĩa trang này có loài chim thôi!…”
(ca khúc viết sau Mậu Thân- đề tặng riêng chuẩn tướng KQ Lưu Kim Cương– để trả nợ ân tình mà cũng viết để dành cho phận lẻ loi đời mình)
  Đĩa nhạc mà Hồng Nhung tặng tôi với chủ đề Như Cánh Vạc Bay, gồm những ca khúchay của Trịnh Công Sơn  – Tôi đang nghe “Nhìn Những Mùa Thu Đi” và tôi dừng bút nơi đây với những bồi hồi kiếp người.
Quận Cam Cali 9/26/2006
Lê Xuân Trường
Share

About Author

Staff

Staff

Related Articles