NW Vietnamese News

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hoạt: Sự chuyển dịch để cân bằng đối lực của Hoa Kỳ tại Châu Á Thái Bình Dương

September 10
04:41 2014
Sự chuyển dịch để cân bằng đối lực của Hoa Kỳ tại Châu Á Thái Bình Dương
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hoạt
Vi tt c phiếu thun, Thượng vin Hoa Kỳ đã thông qua ngh quyết S. RES.412 v tình hình an ninh trong khu vc Châu Á Thái Bình Dương. Trong đó đng trước s tranh chp ch quyn bin đo trên Bin Đông và Hoa Đông. Ni dung chính ca ngh quyết ny, Hoa Kỳ “yêu cu Trung Quc rút giàn khoan Hi Dương 981 và mi lc lượng quân s ra khi các v trí hin đang chiếm đóng, ngưng ngay các hot đng trên bin trái vi Công ước v quy đnh ngăn chn và va chm trên bin (COLREGS) ca T chc Hàng hi Quc tế, tr mi th tr li nguyên tình trng như trước ngày 1/5/2014”. Đây là ngh quyết quan trng được bo tr bi nhng v ngh sĩ tm vóc và nh hưởng trong chính gii Hoa Kỳ thuc đng Cng Hòa và Dân Ch, như Ch tch Thượng vin Patrick Leahy, Ch tch y Ban đi Ngai Thượng Vin Robert Menendez, Benjamin Cardin và Dianne Feinstein thuc đng Dân Ch và các v thuc đng Cng Hòa như: Nghsĩ John Cornyn, John McCain, James Risch, Marco Rubio.x
Tran_Sinh_Duyen-600 Cung_dung_day_hat_quoc_ca-600 Cung_hat_Quoc_Ca-_VNCH-600 Khan_Gia_Xem_Phim-600P1170239-600 P1170240-600 P1170251-600

poster

Mu_Do-_Tu_Nguyen-600

 

Ni dung ngh quyết S.RES 412 được tóm lược như sau:
  • Hi thúc Trung Quc ngưng trin khai vùng nhn dng phòng không (ADIZ)  Bin Đông và Hoa Đông cùng các khu vc khác ti Châu Á Thái Bình Dương;
  • Ca ngi s kim chế ca Nht Bn và Hàn Quc trong các khu vc tranh chp;
  • Kêu gi Trung Quc rút giàn khoan Hi Dương 981 và các lc lượng khác ra khi các v trí hin ti, ngưng ngay mi hot đng trên bin trái vi Công Ước v các quy đnh ngăn chn và va chm trên bin (COLREGS) ca tchc Hàng hi Quc tế, tr li tình trng nguyên thy như trước ngày 1/5/2014.
Ngh quyết S.RES.412 còn nêu ra 5 đim trong chính sách M:
  • ng h các đng minh và đi tác ti khu vc châu Á – Thái Bình Dương;
  • Phn đi mi tuyên b vi phm các quyn, s t do và vic s dng bin bt hp pháp;
  • Không dùng vũ lc hay đe da đ gii quyết tranh chp;
  • ng h vic thiết lp các th chế trong khu vc nhm tăng cường hp tác và cng c vai trò ca lut pháp quc tế;
  • Đm bo các hot đng ca M ti châu Á – Thái Bình Dương.
Ngoài ta trong tinh thn Ngh Quyết S. RES 412 còn nhn mnh:
M tuy không tuyên b ch quyn ti Bin Đông nhưng có li ích ln, nhm gii quyết các tranh chp thông qua con đường ngoi giao hòa bình phù hp vi lut quc tế, thay vì hăm da hay dùng vũ lc. Ngh quyết S.RES.412 còn đưa rahành đng vi phm lut pháp quc tế ca Trung Quc, bao gm Công ước LHQ v lut Bin (UNCLOS). Đơn c là Tng công ty du khí Hi Dương đã đt phi pháp giàn khoan 981 vi s h tng ca tàu chiến ti lô 143, cách b bin VN 120 hi lý. Bên cnh đó, Bc Kinh còn tăng cường thêm nhiu máy bay trc thăng, tàu ngm, phun vòi rng đe da, thm chí còn c ý đâm vào tàu VN. Nhng hành đng này vi phm COLREGS. Ngh quyết nêu rõ mi tuyên b ch quyn ca Trung Quc là vi phm trng trn trái vi lut pháp quc tế.
Đi vi Trung Quc, phnh sau khi ngh quyết S. RES.412 thông qua, gii chc h đã hàm h tuyên b rng nghquyết trên không nh hưởng đi vi chính sách ca Bc Kinh trên Bin Đông và Hoa Đông. Tuy nhiên, đng thái rút khi giàn khoan HHD 981 ra hi phn Vit Nam có th do mt phn đã chng t rng ngh quyết S. RES 412 đã to nên áp lc đi vi Bc Kinh. Dĩ nhiên, Trung Quc trên yếu t chính tr cho rng vic giàn khoan 981 được trit thoái là do nh hưởng thi tiết. Lp lun trên không đ sc thuyết phc đ chúng ta tin rng k thut khí tượng ca Bc Kinh li ti t đến thế.
Vn đ tiếp theo mt câu hi mà có l mi người Vit Nam đu đt ra rng: trong tương lai Trung Quc có tiếp tc tr li đng thái va qua trên hi phn Vit Nam na hay không?. Đ tr li cho câu hi trên chúng ta th lượt qua nhng “giao lưu” gia Hoa Thnh Đn và Hà Ni va qua. T đó chúng ta có th s tìm được đáp s rng Bc Kinh s làm gì trong tương lai mt khi Hoa Kỳ chú trng đến s cân bng đi lc ca h trên Bin Đông và Hoa Đông. Hay nói mt cách rt rói hơn v vai trò đi tác chiến lược (trên đường tr thành thành đi tác toàn din) gia Vit Nam và Hoa Kỳ.
Trước hết, theo li đ ngh ca Đi s M đ c Ted Osius ti Vit Nam trướy Ban Thượng Vin, rng: Hoa Kỳ cn bi b lnh cm bán vũ khí sát thương đi vi Vit Nam. Và đ ngh trên đượy Ban Quc Phòng Thượng Vin “nghiên cu”. Trước đây ti din đàn an ninh khu vc đi thoi Shangri-La, vi tư cách là thành viên trong Hi Đng Quân VThượng vin, Ngh sĩ John McCain cho rng Hoa Kỳ cn bi b lnh cm bán vũ khí sát thương cho Vit Nam. Dĩ nhiên, có mt s vũ khí Vit Nam chưa có nhu cu nhưng còn li nhng loi khác thì Hoa kỳ có th tiến hành. Do đó, theo ông, tiến trình thương tho v vic bán vũ khí sát thương gia 2 nước đang din ra mt cách tích cc. Đúng thế, hành đng tích cc ca Hoa Kỳ đi vi vic gii ta lnh cm bán vũ khí sát thương là thái đ cn thiết lưỡng li cho c hai, nếu không mun nói lnh cm bán vũ khí ny đã tr nên lc hu và li thi. Điu “lc hu” y ch mang li s thit thòi cho chính mình (Hoa Kỳ) mà thôi. Đây cũng là nguyên nhân đ Trung Quc quy phá ti Bin Đông trong thi gian qua.
Như thế, trước hin tượng Trung Quc vi tham vng bá quyn và cuc chy đua vũ trang trong khu vc gia M-Nga, chúng ta thy li tuyên b ca John McCain là mt s chuyn dch, hp thi và đáp ng trong nhu cu quan h song phương gia Bch Cung và Hà Ni, trước cũng như sau chuyến viếng thăm cy Viên B Chính Tr Kiêm Bí ThưThành y Hà Ni Phm Quang Ngh.
Vâng, chuyến viếng thăm cy viên B Chính Tr ti M va qua là mt hin tượng hiếm có xy ra đáng đ gii quan sát đt trng tâm. Vì trên nguyên tc, mc du ông Ngh là y Viên B Chính Tr, tuy nhiên ông không phi là người chuyn ti đường li đi ngai ca nhà nước Vit Nam. Lý ra danh chính ngôn thun đ truyn đt thông đip ny là ông Phm Bình Minh, B trưởng ngoi giao. Người được Ngoi Trưởng Hoa Kỳ John Kerry mi đến M trước đây. Tuy nhiên, cho đến nay ông Minh vn chưa đáp li li mi ca Ngoi Trưởng M có l vi yếu t Trung Quc và s ràng buc bi nhng điu l nào đó mà Hi Ngh Thành Đô vào ngày 3 và 4 tháng 9, năm 1990 đã được ký kết ti T Xuyên?.
Như thế, nếu chúng ta lt ngược qúa kh đ tìm kiếm câu tr li cho tương lai, qua nhng đ ngh ca Ngh sĩ John McCain đng tình vi bài din văn ca nguyên b trưởng Quc Phòng Hoa Kỳ Panetta nói vi c ta đến t 28 quc gia ti Singapore trong cuc Đi thai Shangri-La ln th 11, rng: ‘thúc đy vai trò trong khu vc Á châu được coi như con đường sng còn ca tương lai nước M”. Và trước đó na, người B Trưởng Quc Phòng tin nhim ca ông Panetta là ông Robert Gates cũng đã tng tuyên b: “Hoa Kỳ là cường quc ti Thái Bình Dương và chúng tôi s duy trì điy”: Vmt lp pháp, Thượng Ngh sĩ Joe Lieberman cũng lên tiếng: “Hoa Kỳ mi năm đã vn chuyn 1,3 nghìn t dollars trên Bin Đông. Do đó, M s quan tâm đc bit đến s căng thng trong khu vc và chúng ta nên rt ráo tìm kiếm gii pháp bo đm an ninh và an toàn cho quyn li ca người M”. Ông cũng mnh m phn đi hành đng đơn phương ca Bc Kinh trên Bin Đông và Hoa Đông. Riêng v người đng nhim ca ông Lieberman, Ngh sĩ John McCain đã thng thng cho biết : “Hoa Kỳ cho rng tranh chp ti Bin Đông phi được gii quyết thông qua đàm phán đa phương ch không song phương”.
Đc li và nghin ngm li tuyên b ca nhng v B Trưởng Quc Phòng và Ngai Trưởng M cùng s đng tình ca các gii chc thuc Thượng Vên Hoa Kỳ, chúng ta đã thy ngay được chính sách tái võ trang và chuyn dch đ cân bng lc lượng Hoa Kỳ trên Thái Bình Dương, điu mà trước đây Bch c đã “lãng quên” trong chính sách đi đu vi mt Bc Kinh ln mnh t kinh tế cho đến quc phòng. Trên căn by, chúng ta đim danh li, Ngũ Giác Đài có tt c172 cuc tp trn vi 24 quc gia, phát trin mng lưới đi tác và đi thăm hi cng trong khu vc Châu Á Thái Bình Dương, bao gm c vnh Cam Ranh, hi cng Đà Nng v.v…
Nhìn li các sinh hot chính tr ti Vit Nam và Hoa Kỳ qua các cuc đi li t ông Phm Quang Ngh, U Viên B Chính TrKiêm Bí thư thành y Hà Ni sang M, sau đó Thượng Ngh Sĩ Bob Corker, mt thành viên cao cp (ranking) trong y Ban Đi Ngoi Thượng Vin Hoa Kỳ đã đến Hà Ni và tuyên b rng: “Hoa Kỳ s bãi b lnh cm bán vũ khí sát thương cho Vit Nam trong tương lai gn”. Tiếp theo chuyến đi ca Ngh sĩ John McCain và Sheldon Whitehouse đến Hà Ni hôm 8 tháng 8 vi ch trương thúc đy quan h gia hai nước… S hin din ca ông John McCain, mt nhân vt quyn lc nht, nhì ti M t nó đã nói lên rng gia M và Vit Nam đã có nhng tha thun ngm và mi sau nhng din biến ti Bin Đông và sau 20 năm bình thường hóa bang giao.
T nhng đơn c và nhn đnh trên, chúng ta không th ph nhn được rng có nhiu lý do đ buc Trung Quc phi rút khi giàn khoang HD 981. Trước hết là yếu t dân tc. Đng ý rng trong các cuc biu tình bo đng chng Trung Quc v vic đt giàn khoan HD 981 là không nên. Tuy nhiên, trên góc cnh khác, s xung đường mt cách mnh m khp nơi trên mi min đt nước ta là nhu cu và cn thiết biu dương ý chí. Điy đã trc tiếp nói vi nhà cm quyn Bc Kinh rng: “ni lc dân tc Vit Nam s được khai qut, sn sàng chp nhn hy sinh tt c đ bo v t quc mt khi lâm nguy”. Tiếp theo, yếu t thế gii đc bit các quc gia trong khi ASEAN đã đng v phía Vit Nam, vì Vit Nam có chính nghĩa. Và sau cùng, nhưng không kém phn quan trng là Ngh Quyết S. RES. 412 ca Thượng Vin Hoa Kỳ.
Nói cho cùng, chính vì nhng tham vng bá đo ca Bc Kinh đã to nên con đường nhích li gn nhau hơn gia Vit Nam và Hoa Kỳ sau 20 năm bình thường hóa quan h ngoi giao. Và na, vì bn cht chiếm đt dành bin ca Trung Quc nên chương trình ngăn cn vũ khí sát thương đã được gii ta nhanh chóng hơn. Tóm li, vi nhng thế và lc hin nay ca Vit Nam, nếu Trung Quc tiếp tc tr li Vit Nam bng con đường HD 981 thì qu tht đây là mt phiêu lưu chuc ly s tht bi ê ch và chc chn s b thế gii lên án và nhn lãnh nhng hu qa khó lường t các nước Tây phương.
Và, Trung Quc hiu rõ điy hơn bt c ai…
 
Tiến Sĩ  Nguyễn Hữu  Hoạt

 

Share

About Author

Staff

Staff

Related Articles