(NV) – Nhiều người khá giả ở Sài Gòn chỉ mua các loại gạo nhập cảng về ăn dù có giá cao gấp 3-5 lần so với gạo trong nước, bởi thiếu niềm tin vào phẩm chất.
Ông Hàn Lâm Mỹ, chủ đại lý gạo Mỹ Quân ở quận Tân Bình, Sài Gòn, cho biết nhu cầu dùng các loại gạo nhập cảng của người dân ngày càng tăng. Nếu như trước đây chỉ có một số nhà hàng ngoại quốc nhập gạo về chế biến thực phẩm, thì nay có nhiều doanh nghiệp nhập gạo để bán ra thị trường cho người tiêu thụ. Điều này là do các món ăn như sushi, cơm cuộn, các món xôi theo kiểu Thái, Nam Hàn dần phổ biến trong giới trẻ. Song, người Việt chuộng gạo ngoại còn vì những lý do khác.
“Người nhà tôi cũng trồng lúa ở quê nhưng tôi thích ăn gạo Cambodia vì cơm thơm, ngon. Hơn nữa, tôi nghe nói bên đó nông dân chỉ trồng giống lúa sáu tháng/vụ, và một năm chỉ có một vụ mùa lại không bón phân, xịt thuốc hóa học,” chị Nguyễn Thị Bích Ngọc (ở phường 6, quận 3, Sài Gòn) nói với báo Phụ Nữ TP.HCM.
Tại cửa hàng bán gạo Cambodia trên đường Ba Tháng Hai, quận 10, các loại gạo nhập cảng đều có giá cao so với gạo Việt Nam. Chẳng hạn, gạo Phka Romdoul loại thường giá 35,000 đồng ($1.51)/kg, nhưng cũng loại gạo này nếu có chứng nhận hữu cơ (organic), giá lên đến 65,000 – 70,000 đồng ($2.80 – $3.02) /kg.
Trong khi đó, chị Chu Hồng ở quận 5 lại chọn ăn gạo nhập cảng từ Nhật do cả gia đình đều thích. Theo chị, gạo Nhật cho cơm dẻo, thơm, để qua đêm không bị chảy nhớt, bốc mùi như một số loại gạo thông thường khác.
Ngoài các đại lý, cửa hàng, sạp chợ, tại các siêu thị ở Sài Gòn các loại gạo nhập cảng được bày bán cũng ngày một nhiều hơn. Tại siêu thị AEON Bình Tân, gạo nhập cảng từ Thái Lan, Nhật, Nam Hàn ngang ngửa về số lượng so với các loại gạo trồng ở Việt Nam, nhưng giá bán cao hơn hẳn.
Cụ thể, gạo Niigata Koshihikari nhập từ Nhật có giá 117,000 -125,000 đồng($5.05 -$5.40)/kg, gạo Nhật không cần vo Iwate Hitomebore có giá 105,000-115,000 đồng ($4.53 – $4.97)/kg. Các loại gạo Thái Lan như Thai Hom Mali hay Pathumthani Na Siam cũng có giá từ 40,000 – 50,000 đồng($1.72 – $2.16)/kg.
Theo Bộ Nông Lâm Ngư Nghiệp Cambodia, trong tám tháng đầu năm 2020, Cambodia xuất cảng sang Việt Nam khoảng 12,800 tấn gạo. Ngoài ra, Việt Nam cũng nhập cảng khoảng 1.3 triệu tấn lúa từ nước này để xay thành gạo phân phối ra thị trường trong nước. Dự kiến, cả năm nay Cambodia sẽ xuất cảng sang Việt Nam khoảng 2 triệu tấn gạo.
Trong đề tài nghiên cứu “Cấu trúc thị trường tiêu thụ và hệ thống phân phối gạo nội địa,” Tiến Sĩ Nguyễn Thị Trâm Anh, Khoa Kinh Tế, trường Đại Học Nha Trang, cho thấy có 32.6% số người được hỏi chọn gạo ngoại vì cho rằng “phẩm chất đảm bảo,” gạo thuần, ít bị pha lẫn, không bị xịt thuốc.
Đáng chú ý, người tiêu thụ ở Việt Nam ngày nay không nghĩ nhiều về giá cả, mà chỉ quan tâm gạo có ngon hay không. Ngay tại Kiên Giang, tỉnh có sản lượng lúa gạo đứng hàng đầu Việt Nam vẫn có gần 83% số người được hỏi cho biết mình chọn các loại gạo nhập cảng.
Nói về nguyên nhân, nhiều người cho biết không ít trường hợp mua cùng một tên gạo do Việt Nam sản xuất ăn lần đầu thơm ngon, nhưng lần sau không còn ngon như lần trước. Hay cũng loại gạo đó, nhưng hương vị ở mỗi cửa hàng, đại lý lại khác nhau không đồng nhất.
Anh Nguyễn Văn Hậu, chủ cửa hàng kinh doanh gạo ở phường Bình Chiểu, quận Thủ Đức, cho biết khi gạo ST25 của Việt Nam được xướng danh “Gạo ngon nhất thế giới,” rất nhiều người tìm mua để dùng thử khiến loại gạo này trở nên khan hiếm. Thế nhưng không lâu sau đó, gạo ST25 được bày bán tràn lan, trong đó nhiều điểm không bán đúng loại gạo do Kỹ Sư Hồ Quang Cua tạo ra, mà thu mua lúa ST25 đã qua lai tạo rồi tự xay xát, đóng gói bán ra thị trường.
“Gạo Việt ngon nhưng khó mua được hàng đúng chuẩn. Một số cửa hàng kinh doanh gạo thường trộn nhiều loại với nhau nên phẩm chất gạo không ổn định, mùi thơm, độ dẻo thay đổi theo từng lô hàng,” anh Hậu nêu thực tế.
Trong khi đó bà Trịnh Kim Tuyến, đại diện giao dịch gạo đặc sản ST25 chính gốc, cho biết do không muốn “độc quyền” giống lúa này, nên ông Cua đã bán giống lúa cho nông dân, hợp tác xã… Từ đó, giống lúa ST25 “có thể đã bị lai hoặc gạo có thể bị trộn sau khi xay xát.” (Tr.N)
